مقایسهٔ جامع راه‌حل تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد و سرمایه‌گذاری سهامی برای رشد کسب‌وکارها

یکی از چالش‌های همیشگی بنیان‌گذاران و مدیران کسب‌وکارهای کوچک و درحال‌رشد، پیداکردن منبع مناسب برای تأمین سرمایه است. واقعیت این است که هیچ کسب‌وکاری نمی‌تواند بدون پول کافی، موفق شود؛ بدون سرمایه نه می‌شود بازار تازه‌ای را فتح کرد، نه محصولی را بهبود داد و نه خدماتی را ارتقا بخشید!

اما نکته اینجاست: انتخاب روش تأمین سرمایه، فقط به پرکردن حساب بانکی محدود نمی‌شود. این تصمیم می‌تواند آیندهٔ شرکت را تغییر دهد؛ از ساختار مالکیت و میزان کنترل شما گرفته تا فرهنگ سازمانی و حتی استراتژی رشد برندتان.

در این مسیر، دو گزینه بیشتر از همه جلوی پای کارآفرین‌ها قرار می‌گیرد: تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد (Revenue-Based Financing یا RBF) و سرمایه‌گذاری سهامی (Equity Financing). 

شما به‌عنوان صاحب کسب‌وکار، لازم است تفاوت سرمایه‌گذاری سهامی و مبتنی بر درآمد را بشناسید تا تصمیمی بگیرید که هم با شرایط مالی امروزتان جور باشد و هم با رؤیاهای فردایتان. در این مطلب، قرار است این دو مدل تأمین سرمایه را به زبان ساده معرفی کنیم و مقایسه‌ای منصفانه داشته باشیم تا بتوانید بهترین تصمیم را برای مسیر رشد کسب‌وکارتان اتخاذ کنید.

جدول مقایسهٔ سرمایه‌گذاری سهامی و تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد

تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد یا RBF مدلی است که در سال‌های اخیر، توجه بسیاری از کسب‌وکارها را به خود جلب کرده. در این مدل، شما سرمایهٔ موردنیاز کسب‌وکارتان را از یک سرمایه‌گذار دریافت می‌کنید و در عوض، متعهد می‌شوید درصدی مشخص از درآمدهای آینده‌تان را به او بازپرداخت کنید. 

یعنی چه؟

فرض کنید یک کسب‌وکار SaaS (نرم‌افزار به‌عنوان سرویس) دارید که هر ماه، از مشتریان اشتراک دریافت می‌کند. اگر یک سرمایه‌گذار به شما ۵۰۰ میلیون تومان در قالب RBF بدهد، شما متعهد می‌شوید که مثلاً ۵ تا ۸ درصد از درآمد ماهانه‌تان را به بازپرداخت اختصاص دهید.

اگر یک ماه فروش بالایی داشته باشید، مبلغ بیشتری بازپرداخت می‌کنید؛ اگر ماه بعد فروش کمتر باشد، پرداخت شما هم کمتر خواهد بود. این انعطاف‌پذیری یکی از مهم‌ترین مزیت‌های RBF و در واقع، تفاوت وام و تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد است. چون برخلاف وام بانکی، خبری از اقساط ثابت و فشار مالی مضاعف در ماه‌های کم‌فروش نیست!

در مقابل، سرمایه‌گذاری سهامی یا Equity Financing یکی از شناخته‌شده‌ترین مدل‌های تأمین سرمایه برای کسب‌وکارهاست. در این روش، شما بخشی از سهام شرکت را به یک سرمایه‌گذار واگذار کرده و در مقابل، سرمایه‌ای برای رشد برند خود دریافت می‌کنید.

سرمایه‌گذارانی مثل سرمایه‌گذاران فرشته (Angel Investors) یا سرمایه‌گذاران خطرپذیر (VCs)، نه‌تنها پول وارد شرکت می‌کنند، بلکه اغلب در مدیریت استراتژیک، شبکه‌سازی و حتی برندینگ هم دخیل می‌شوند. به‌طور ساده، Equity یعنی شریک‌گرفتن. شما در این روش حاضر می‌شوید که برای رشد و پیشرفت سریع، بخشی از مالکیت کسب‌وکار را درازای سرمایه، تجربه و شبکهٔ سرمایه‌گذار واگذار کنید.

به جدول زیر توجه کنید:

سرمایه گذاری سهامی (Equity Financing)

سرمایه‌گذاری سهامی یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین روش‌های تأمین سرمایه برای کسب‌وکارها و شرکت‌های درحال‌رشد است. در این مدل، بنیان‌گذاران بخشی از سهام شرکت خود را به سرمایه‌گذاران واگذار کرده و در مقابل، سرمایهٔ نقدی دریافت می‌کنند.

سرمایه‌گذار نیز با تکیه بر رشد آتی شرکت، سود خود را ازطریق افزایش ارزش سهام یا استراتژی‌های خروج (Exit) به دست می‌آورد. سال‌هاست که این روش در دنیا و به‌ویژه در اکوسیستم استارتاپی رواج دارد. جالب است بدانید که شرکت‌های بزرگی مثل Airbnb، Uber و Spotify نیز در مراحل اولیهٔ رشدشان، از این مسیر سرمایه جذب کرده‌اند.

مزایای سرمایه‌گذاری سهامی (Equity Financing) چیست؟

بزرگ‌ترین برگ برنده در سرمایه‌گذاری سهامی همین است که شما می‌توانید به مبالغ بیش‌تری دست پیدا کنید. در این مدل، سرمایه‌گذاران گاهی حاضر می‌شوند میلیاردها تومان یا حتی هزاران دلار روی یک تیم یا ایده سرمایه‌گذاری کنند! همین ویژگی باعث می‌شود کسب‌وکارها بتوانند سراغ پروژه‌های بلندپروازانه‌تری بروند؛ پروژه‌هایی مثل ورود به بازار جهانی یا ساخت محصولاتی که توسعهٔ آن‌ها، به منابع مالی هنگفتی نیاز دارد.

از طرف دیگر، در سرمایه‌گذاری سهامی شما مجبور نیستید ماه‌به‌ماه بخشی از درآمدتان را برای بازپرداخت کنار بگذارید. سرمایه‌گذار سهامی فقط در صورتی سود می‌برد که کسب‌وکار شما رشد کند و ارزش سهامش بالاتر برود. همین موضوع، فشار نقدینگی را از دوش بنیان‌گذاران برمی‌دارد و برای کسب‌وکارهایی که هنوز جریان درآمدی ثابت ندارند، یک مزیت جدی محسوب می‌شود.

اما ارزش سرمایه‌گذاری سهامی، فقط به پول خلاصه نمی‌شود. بسیاری از سرمایه‌‌گذاران (مخصوصاً سرمایه‌گذاران خطرپذیر)، چیزی فراتر از سرمایه وارد شرکت می‌کنند. آن‌ها تجربه، شبکهٔ ارتباطی و حتی اعتبار خودشان را هم در اختیار بنیان‌گذاران قرار می‌دهند. همین ارتباطات است که می‌تواند درهای تازه‌ای به روی کسب‌وکار باز کند؛ از دسترسی به مشتریان بالقوه گرفته تا همکاری با شرکای استراتژیک یا حتی جذب استعدادهای کلیدی برای تیم.

و در نهایت، یکی دیگر از ویژگی‌های مهم این مدل، تقسیم ریسک است. در سرمایه‌گذاری سهامی، ریسک بین بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران تقسیم می‌شود. این یعنی اگر کسب‌وکار شکست بخورد، خبری از مطالبه و بازپرداخت نیست. 

محدودیت‌ها و نقاط ضعف سرمایه‌گذاری سهامی

جدا از مزایای سرمایه‌گذاری سهامی، این رویکرد محدودیت‌های مهمی هم دارد:

• رقیق‌شدن سهام (Equity Dilution): بزرگ‌ترین ایراد این مدل همین است: هر بار که سرمایه جذب می‌کنید، بخشی از مالکیت شرکت را به سرمایه‌گذاران واگذار خواهید کرد؛ پس طبیعی است که سهم شما کاهش پیدا کند.
  بسیاری از بنیان‌گذاران بعد از چند سال متوجه می‌شوند که کم‌تر از ۲۰٪ سهام شرکتشان در اختیار خودشان است و دیگر سهام‌دار اصلی نیستند! این اتفاق مخصوصاً وقتی کسب‌وکار سریع رشد می‌کند و در چند مرحله جذب سرمایه انجام می‌دهد، شایع است.
• کاهش کنترل و استقلال: سرمایه‌گذاران جدید معمولاً انتظار دارند در هیئت‌مدیره جایگاهی داشته و در تصمیم‌گیری‌های کلان شرکت، حق رأی داشته باشند. تصور کنید کارآفرینی بخواهد محصولی نوآورانه و پرریسک را وارد بازار کند، اما سرمایه‌گذاران به‌دلیل نداشتن بازده کوتاه‌مدت، با آن ایده مخالفت کنند! در چنین شرایطی مسیر استراتژیک شرکت دیگر مطابق چشم‌انداز بنیان‌گذار اصلی نیست و بسته به نظر سرمایه‌گذاران تغییر می‌کند.
• فرآیند طولانی و پیچیدهٔ جذب سرمایه: آماده‌سازی طرح کسب‌وکار، جلسات متعدد با سرمایه‌گذاران، اعتبارسنجی دقیق، مذاکرات حقوقی و مالی و تنظیم قراردادهای پیچیده، ماه‌ها از وقت بنیان‌گذاران را می‌گیرند. در این مدت، تمرکز از رشد محصول و بازار منحرف شده و انرژی زیادی صرف فرایند جذب سرمایه خواهد شد.
• فشار برای رشد سریع (Growth Pressure): سرمایه‌گذاران سهامی معمولاً دنبال بازدهی بزرگ در مدت کوتاه هستند. به همین دلیل، بنیان‌گذاران تحت فشار قرار می‌گیرند تا با هزینه‌های سنگین تبلیغات، استخدام‌های عجولانه یا ورود زودهنگام به بازارهای جدید، سریع‌تر رشد کنند. این فشار می‌تواند به سوختن سرمایه منجر شود. اگر رشد پیش‌بینی‌شده محقق نشود، کسب‌وکار دچار بحران مالی می‌شود.
• تضاد منافع بین بنیان‌گذاران و سرمایه‌گذاران: سرمایه‌گذاران معمولاً به استراتژی‌های خروج علاقه دارند. در این رویکرد، فروش شرکت یا عرضهٔ عمومی سهام (IPO) شکل می‌گیرد تا آن‌ها سود خود را نقد کنند؛ درحالی‌که ممکن است بنیان‌گذاران بخواهند شرکت را به‌صورت بلندمدت و پایدار اداره کنند. این تضاد منافع می‌تواند منجر به اختلافاتی جدی در تصمیم‌گیری‌های بزرگ‌تر و مهم‌تر شود.
• هزینهٔ پنهان مالکیت: اگرچه بازپرداخت ماهانه در Equity Financing وجود ندارد، در این رویکرد بخشی از ارزش آتی شرکت را به سرمایه‌گذاران می‌بخشید. حتی ممکن است ارزش ۱۰٪ سهمی که در ابتدای مسیر واگذار کرده‌اید، سال‌ها بعد به ده‌ها میلیارد تومان برسد. این یعنی هزینهٔ مالکیت، حتی اگر به‌صورت نقدی پرداخت نشده باشد، بسیار بالا است.
• ریسک ازدست‌رفتن فرهنگ سازمانی: ممکن است سرمایه‌گذاران بزرگ خواسته‌هایی داشته باشند که با فرهنگ تیم اولیه سازگار نباشد. فشار برای استخدام نیروهای زیاد یا تغییر ساختار مدیریتی می‌تواند روحیهٔ خلاق و محیط کاری انعطاف‌پذیر را تحت‌تأثیر قرار دهد.
• احتمال تضادهای حقوقی: قراردادهای سرمایه‌گذاری سهامی معمولاً شامل بندهای پیچیده‌ای هستند. بدون مشاورهٔ حقوقی دقیق، ممکن است که بنیان‌گذاران در آینده با محدودیت‌هایی جدی روبه‌رو شوند.
• خطر ازدست‌دادن شرکت: در شرایط خاص و اگر کنترل هیئت‌مدیره به دست سرمایه‌گذاران بیفتد، ممکن است بنیان‌گذاران حتی از مدیریت کنار گذاشته شوند! چنین اتفاقی بارها در اکوسیستم جهانی رخ داده و یکی از بزرگ‌ترین ترس‌های کارآفرینان است.
• تمرکز روی بازده مالی: بسیاری از سرمایه‌گذاران، هرچند منتورینگ و مشاوره هم ارائه می‌کنند، اما اولویت اصلی‌شان بازده مالی است. معمولاً پروژه‌های اجتماعی، فرهنگی یا خلاقانه که بازده فوری ندارند، از حمایت این افراد بهره‌مند نمی‌شوند.

راه‌حل تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد (Revenue-Based Financing)

مدل تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد یا RBF، این روزها به‌عنوان یک رویکرد تازه و تحول‌آفرین برای کسب‌وکارهای کوچک و درحال‌رشد مطرح شده است. اگر بخواهیم ساده بگوییم، RBF یک جایگزین هوشمندانه و انعطاف‌پذیر برای وام‌های سنتی یا سرمایه‌گذاری‌های سهامی است.

در این روش، شما به‌جای اینکه متعهد شوید هر ماه یک قسط ثابت را به سرمایه‌گذار بپردازید و بخشی از مالکیت کسب‌وکارتان را واگذار کنید، سرمایهٔ لازم را دریافت می‌کنید و بازپرداخت آن را براساس درصدی از درآمدهای آیندهٔ خود انجام می‌دهید.

خوبی این مدل در همین نکته است: پرداخت‌ها با واقعیت کسب‌وکار شما هماهنگ می‌شود. وقتی درآمدتان بالاست، سهم بیشتری می‌پردازید؛ و اگر یک ماه فروش پایین‌تر بود، فشار سنگین قسط ثابت روی دوشتان نخواهد افتاد. 

مزایای RBF برای کسب‌وکارها

از مهم‌ترین مزایای RBF برای کسب‌وکارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بازپرداخت متناسب با عملکرد واقعی کسب‌وکار

یکی از مهم‌ترین مزایای RBF، انعطاف‌پذیری بالا در بازپرداخت است. برخلاف وام‌های سنتی که قسط ثابت ماهانه دارند، در RBF میزان پرداخت‌ها به درصدی از درآمد واقعی کسب‌وکار در همان ماه بستگی دارد. فرض کنید کسب‌وکار در حوزهٔ SaaS (نرم‌افزار به عنوان سرویس) فعالیت می‌کند و ماهانه موظف به پرداخت مبلغ مشخصی به‌عنوان بازپرداخت است.

در ماهی که فروش کاهش پیدا می‌کند، فشار بازپرداخت ثابت ممکن است باعث فشار نقدینگی، کاهش سرمایهٔ عملیاتی و حتی توقف فعالیت‌ها شود؛ اما چون در مدل RBF بازپرداخت‌ها متناسب با درآمد واقعی کسب‌وکار است، برند شما در ماه‌های کم‌فروش هم زنده می ماند و جریان نقدی خود را حفظ می‌کند.

حفظ مالکیت و عدم رقیق‌شدن سهام (No Dilution)

در سرمایه‌گذاری سهامی باید بخشی از مالکیت شرکت خود را به سرمایه‌گذاران واگذار کنید. این یعنی کنترل و تصمیم‌گیری‌های کلیدی کسب‌وکار، تحت‌تأثیر دیگران قرار می‌گیرد. حتی ممکن است که در دورهای بعدی جذب سرمایه، اکثریت سهام را هم از دست بدهید!

اما در RBF، مالکیت و کنترل کسب‌وکار کاملاً در دست بنیان‌گذاران باقی می‌ماند. هیچ سهمی از شرکت به سرمایه‌گذار داده نشده و بازپرداخت‌ها بر اساس درآمد انجام می‌شوند. این ویژگی برای بسیاری از کارآفرینان که می‌خواهند استقلال و آزادی عمل خود را حفظ کنند، حیاتی است.

سرعت دسترسی به سرمایه

یکی از چالش‌های بزرگ کسب‌وکارها، طولانی بودن فرآیند جذب سرمایه یا دریافت وام بانکی است. معمولاً این فرآیندها چندین ماه طول می‌کشند و بنیان‌گذار را از تمرکز روی محصول و بازار دور می‌کنند. در مقابل، با راه‌حل تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد می‌توانید با استفاده از داده‌های واقعی فروش و درآمد کسب‌وکار، مبلغ سرمایهٔ موردنیاز خود را در عرض چند روز تأمین کنید. این ویژگی باعث می‌شود که کسب‌وکارها بتوانند به‌سرعت از فرصت‌های رشد و توسعه بهره‌برداری کنند و در جریان رشد خود، متوقف نشوند.

مناسب برای کسب‌وکارهای با درآمد تکرارشونده

یکی دیگر از ویژگی‌های برجستهٔ RBF، تناسب آن با کسب‌وکارهایی است که جریان نقدی پایدار و تکرارشونده دارند. این کسب‌وکارها می‌توانند درصد مشخصی از درآمد خود را بدون فشار مالی زیاد بازپرداخت کنند و در عین حال، به رشد و توسعه ادامه دهند. شرکت‌هایی که درآمد قابل‌پیش‌بینی دارند، می‌توانند سرمایهٔ موردنیازشان را با RBF دریافت کنند و پروسهٔ توسعهٔ محصول و بازاریابی را بدون نگرانی از فشار نقدینگی پیش ببرند.

هم‌سویی منافع سرمایه‌گذار و بنیان‌گذار

یکی از نکات جذاب RBF این است که سرمایه‌گذار تنها زمانی سود می‌برد که کسب‌وکار رشد کند و درآمد داشته باشد. این یعنی منافع سرمایه‌گذار و بنیان‌گذار هم‌سو هستند و هر دو طرف تشویق می‌شوند تا کسب‌وکار موفق شود. این ویژگی، رابطه‌ای برد-برد ایجاد می‌کند و فشارهای ناشی از سود کوتاه‌مدت که در سرمایه‌گذاری سهامی وجود دارد، کم‌تر در این مدل مشاهده می‌شود.

کاهش ریسک مالی در دوره‌های کم‌درآمد

در مدل‌های سنتی وام یا سرمایه‌گذاری سهامی، حتی اگر کسب‌وکار درآمد کمی داشته باشد، قسط ثابت بازپرداخت یا انتظارات سرمایه‌گذار ادامه دارد. اما چون در RBF بازپرداخت‌ها متناسب با درآمد واقعی است، کسب‌وکار می‌تواند دوره‌های کم‌درآمد را بدون بحران نقدینگی پشت سر بگذارد. این ویژگی باعث می‌شود که بنیان‌گذاران بتوانند با آرامش بیش‌تری روی رشد بلندمدت خود تمرکز کنند.

محدودیت‌های مدل RBF برای کسب‌وکارها

مدل RBF کاملاً بر پایهٔ درآمد است. اگر یک کسب‌وکار هنوز وارد مرحلهٔ فروش نشده یا جریان درآمدی پایداری نداشته باشد، عملاً نمی‌تواند از این مدل استفاده کند! کسب‌وکارهایی که در مراحل بسیار اولیه قرار دارند، بهتر است سراغ سرمایه‌گذاران فرشته یا خطرپذیر بروند.

یکی دیگر از نقاط ضعف تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد، تناسب مبلغ سرمایهٔ دریافتی با درآمد فعلی شرکت است. این مبلغ معمولاً برای پروژه‌های بزرگ و پرریسک (مثل توسعهٔ زیرساخت یا ورود به بازارهای بین‌المللی) کافی نیست.

چه زمانی RBF بهترین انتخاب است؟

راه‌حل تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد، بیش‌تر برای کسب‌وکارهایی مناسب است که درآمد تکرارپذیر و قابل پیش‌بینی دارند. به عنوان مثال، شرکت‌های SaaS یا فروشگاه‌های تجارت الکترونیک با مدل اشتراک ماهانه، می‌توانند از مزیت بازپرداخت انعطاف‌پذیر RBF بهره‌مند شوند.

در این مدل، پرداخت‌ها متناسب با درآمد واقعی ماهانه تنظیم می‌شوند؛ یعنی وقتی فروش پایین است، فشار مالی کم‌تر است و وقتی فروش بالا می‌رود، بازپرداخت هم سریع‌تر انجام می‌شود. مدل RBF همچنین برای کسب‌وکارهایی که مایل‌اند کنترل کامل شرکت خود را حفظ کنند، گزینه‌ای ایدئال است. این مدل امکان رشد پایدار و بلندمدت را بدون رقیق‌شدن سهام و بدون دخالت مستقیم سرمایه‌گذار فراهم می‌کند.

چه زمانی Equity انتخاب بهتری است؟

سرمایه‌گذاری سهامی به درد کسب‌وکارهایی می‌خورد که ریسک بالا را می‌پذیرند و برای مقیاس‌پذیری سریع، به جذب سرمایهٔ زیادی نیاز دارند. این شامل کسب‌وکارهایی می‌شود که می‌خواهند بازار جدیدی فتح کنند، محصولاتی نو بسازند یا تیم بزرگی استخدام کنند. در این حالت، سرمایه‌گذار سهامی علاوه بر تزریق پول، تجربه، شبکهٔ ارتباطی و مشاورهٔ استراتژیک خود را هم در اختیار شرکت قرار می‌دهد.

مثلاً یک کسب‌وکار آنلاین که قصد دارد در ۵ کشور مختلف شعبه داشته باشد، با سرمایه‌گذاری سهامی می‌تواند از منابع مالی و شبکهٔ ارتباطی سرمایه‌گذار برای ورود سریع به بازارها و استخدام نیروهای کلیدی استفاده کند. حتی اگر فشار رشد زیاد باشد و بخشی از کنترل کسب‌وکار را از دست بدهد، ممکن است که مزیت دسترسی به منابع سنگین و مشاورهٔ تخصصی، ارزش این ریسک را داشته باشد.

به‌طور خلاصه، RBF برای کسب‌وکارهای با درآمد ثابت و قابل پیش‌بینی مناسب است؛ اما Equity برای کسب‌وکارهای پرریسک و مقیاس‌پذیر که به سرمایهٔ سنگین و راهنمایی استراتژیک نیاز دارند، گزینهٔ بهتری محسوب می‌شود.

تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد با فاندیت

برای بسیاری از بنیان‌گذاران  کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، تأمین سرمایه یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هاست. بدون دسترسی به منابع مالی کافی، رشد محصول، توسعهٔ بازار و بهبود خدمات تقریباً غیرممکن می‌شود! در این میان، تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد به‌عنوان یک گزینهٔ هوشمند و انعطاف‌پذیر برای کسب‌وکارها شناخته می‌شود که می‌تواند جایگزین وام‌های بانکی سنتی یا سرمایه‌گذاری سهامی شود.

در راه‌حل RBF، سرمایه‌گذار مبلغی را در اختیار کسب‌وکار قرار می‌دهد و درازای آن، درصدی از درآمدهای ماهانهٔ آینده را به‌عنوان بازپرداخت دریافت می‌کند. دسترسی به منابع RBF، تا چند سال پیش در ایران محدود بود و بنیان‌گذاران مجبور بودند از روش‌های سنتی و پرچالش استفاده کنند. فاندیت با ازبین‌بردن این محدودیت‌ها، بستری هوشمند و بومی برای کسب‌وکارها فراهم کرده است تا بتوانند به‌راحتی و بدون ازدست‌دادن کنترل کسب‌وکار، به منابع مالی موردنیاز خود دسترسی پیدا کنند.

کلام آخر

انتخاب مدل تأمین سرمایهٔ مناسب، یکی از تصمیمات مهمی است که آیندهٔ کسب‌وکار شما را شکل می‌دهد. هیچ مدل واحدی برای همه مناسب نیست:

• اگر درآمد قابل پیش‌بینی دارید و می‌خواهید کنترل شرکت دست خودتان بماند، RBF گزینهٔ مناسبی است.
• اگر کسب‌وکارتان پرریسک است و نیاز به سرمایهٔ سنگین و مشاورهٔ استراتژیک دارید، Equity می‌تواند انتخاب بهتری باشد.

اما نکتهٔ مهم این است که انتخاب بین این دو مدل، نباید صرفاً براساس مزایا یا محبوبیت هر روش باشد؛ بلکه باید سناریوی واقعی کسب‌وکار، جریان نقدی، اهداف رشد و میزان ریسک قابل‌تحمل را هم در نظر بگیرید. در نهایت، اگر شما هم دنبال تأمین سرمایه مبتنی بر درآمد برای رشد کسب‌وکار خود هستید، فاندیت برای شما است!